Banka ve Finans Hukuku

​​

1) Alanın odağı: risk yönetimi ve işlem güvenliği

Banka ve finans hukuku; kredi, teminat, proje finansmanı, borç yeniden yapılandırma, menkul kıymetleştirme, leasing–faktoring ve ödeme hizmetleri gibi işlemlerde sözleşmesel ve düzenleyici risklerin yönetilmesini amaçlar. Uygulamada hem finans kuruluşları hem de kurumsal/bireysel müşteriler için “uyum (compliance) + işlem mimarisi + uyuşmazlık çözümü” üçlüsü birlikte yürür. Bu yaklaşım, büyük ofislerin hizmet tanımlarında da vurgulanır..
 

2) Mevzuat çerçevesi: temel kanunlar ve düzenleyici kurumlar

• 5411 sayılı Bankacılık Kanunu: Kuruluş, faaliyet, denetim ve sınırlamalar; mevduatın sigortalanması ve kurumsal yönetişim ilkeleri.

• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu: Sermaye piyasası araçları ve halka arz süreçleriyle ilgili kurallar.

• 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kanunu (ödeme kuruluşları/elektronik para): Fintek ekosisteminin bel kemiği.

• Düzenleyici görünüm: BDDK (bankacılık), SPK (sermaye piyasaları), TMSF (mevduat sigortası) ve ilgili ikincil düzenlemeler.​

 

​
3) Sık karşılaşılan işlem türleri

​

a) Krediler ve teminatlar
Sendikasyon, kulüp kredileri, proje finansmanı, ECA destekli krediler ve LMA standartlarına göre dokümantasyon; ipotek, ticari işletme rehni, hissedarlık rehni, teminat mektupları ve kefalet yapıları.

​

b) Sermaye piyasası ve yapılandırılmış finansman
Tahvil/bono ihraçları, sukuk/katılım finansmanı, menkul kıymetleştirme ve varlık teminatlı menkul kıymetler—özellikle büyük yatırım ve altyapı projelerinde.

​

c) Leasing–faktoring–finansman şirketleri
Operasyonel/finansal kiralama, alacak devri (factoring) ve tüketici finansmanı sözleşmelerinin hazırlanması/denetimi.

​

d) Ödeme hizmetleri ve e-para
Lisans süreçleri, sözleşmeler, bilgi güvenliği–veri koruma yükümlülükleri ve dolandırıcılık/işlem itirazı yönetimi.

​

​

4) Sözleşme mimarisi: dikkat edilmesi gereken başlıklar

• Koşullar ve temerrüt olayları (events of default): Çapraz temerrüt, mali kısıtlar (covenants), bilgi verme yükümlülükleri.

• Teminat paketinin geçerliliği ve icrası: Rehin/hipotek tescil–mükerrerlik kontrolleri, paraya çevirme stratejisi.

• Uyum hükümleri: Kara para aklama ile mücadele (AML/KYC), yaptırımlar, bankacılık sırları ve kişisel veriler.

​

​

5) Tüketici yönü: bireysel krediler, kartlar ve hesaplar

Bireysel kredi/kredi kartı sözleşmeleri, ücret–masraf şeffaflığı, haksız şart denetimi ve kart/hesap uyuşmazlıkları sık görülen gündemdir. Düzenleme omurgası Bankacılık Kanunu ve kart mevzuatına dayanır; uyuşmazlıklar sözleşme hükümleri ve ikincil düzenlemeler ışığında çözülür.

​

​

6) Yeniden yapılandırma ve icra–iflas kesişimi

Likidite baskısı altındaki borçlular için vade uzatma, faiz revizyonu, ek teminat ve yapılandırma protokolleri gündeme gelir; temerrüt halinde rehin/hisse devir mekanizmaları ve icra–iflas yolları devreye alınır. Uygulamada kredi ve teminat sözleşmeleriyle uyumlu, çok taraflı bir belge seti kurulur.

​

​

7) Uyuşmazlık çözümü: dava, arabuluculuk ve tahkim

Banka–müşteri ilişkilerinden doğan itirazlar (kredi, kart, hesap işlemleri), teminat icrası, haksız işlem/zarar iddiaları. Büyük ölçekli işlemlerde tahkim (yerli/uluslararası) ve hızlı ihtiyati tedbir stratejileri öne çıkar; bireysel ihtilaflarda ise zorunlu arabuluculuk ve tüketici yargılaması pratikte kullanılmaktadır.

​

​

8) Fintek ve dijitalleşme

Ödeme kuruluşları ve e-para şirketlerinde lisans alma, siber güvenlik gereklilikleri, veri koruma ve dolandırıcılık önleme süreçleri; bankacılıkta açık bankacılık–API sözleşmeleri ve uzaktan müşteri edinimi politikalarıyla birleşir. Türkiye’de bu alan düzenleyici mercilerce yakından denetlenir.